"หมวดปฏิรูป" ถูกเขียนอย่างสวยงามไว้ในร่างรัฐธรรมนูญ ฉบับลงประชามติ พร้อมกำหนดให้มี "แผนยุทธศาสตร์ชาติ" ร่างโดยรัฐบาลคสช. มีผลผูกพันรัฐบาลหน้าไปด้วย แต่หากย้อนดูผลงาน คสช. ที่เคยลั่นวาจาไว้ว่าจะปฏิรูปประเทศก็ยังไม่เห็นว่าภาพฝันอันนี้จะเป็นจริงอย่างไร
พอดิบพอดีกับวาระ 9 ก่อน 10 ปี ของการครบรอบการรัฐประหาร 19 กันยายน 2549 ซึ่งเราขอใช้เป็นหมุดหมายเริ่มต้น ของข้อเรียกร้อง ‘การปฏิรูป’ ที่มีใจกลางปัญหาอยู่ที่ ‘คุณภาพ’ ของ ‘ประชาธิปไตย’ 'ประชาไท' สัมภาษณ์ 'ผศ.พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์' แห่งคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทบทวนการรัฐประหาร 22 พฤษภาคม 2557 ทบทวนการปฏิรูปในสังคมไทย ‘วาทกรรม’ หรือวาระที่จำเป็น? อะไรคือเงื่อนไขขั้นต่ำ พร้อมสรุปบทเรียน ว่าด้วยความยับยั้งชั่งใจของเสียงข้างมาก หรือความอดทนอดกลั้นของเสียงข้างน้อย
วันชัย สอนศิริ สปช. เชื่อว่าจะมีการคว่ำรัฐธรรมนูญ เพราะข้อเสนอแก้ไขของ สปช. นั้น กมธ.ยกร่างฯ คงไม่สามารถแก้ไขได้ทั้งหมด สปช.จะไม่ยอมให้รัฐธรรมนูญมีตำหนิ ก็น่าจะประกาศคว่ำรัฐธรรมนูญ เท่าที่ได้แลกเปลี่ยนความเห็นกัน สปช.ทุกคนเห็นตรงกันว่า ร่างรัฐธรรมนูญนี้กลัดกระดุมผิดตั้งแต่ต้นจึงมีรอยตำหนิ หาความพอดีไม่ได้ การตัดเสื้อผ้าใหม่น่าจะดีกว่าการมาปะชุน กระบวนการควรเริ่มขึ้นใหม่
อรุณี สัณฐิติวณิชย์ และ ณรุจน์ วศินปิยมงคล ตั้งข้อสังเกตต่อร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ในหลายประเด็น อาทิ 'การเลือกตั้งบัญชีรายชื่อแบบระบบเปิด' อาจเกิดการแข่งขันภายในพรรคและทำให้เกิดความอ่อนแอของพรรคได้ และส่งผลถึงอำนาจการบริหารของคณะรัฐมนตรี นอกจากนี้ รัฐธรรมนูญยังให้กำเนิดองค์กรใหม่มากกว่า 10 องค์กร และมีความพยายามสร้าง 'วัฒนธรรมการเมืองใหม่' ที่มุ่งเน้นเรื่องการตรวจสอบเป็นอย่างมาก
พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรีด้านกฎหมาย ส่งสัญญาณไปในทิศทางเดียวกันว่า การเลือกตั้งทั่วไป อาจจะไม่เกิดขึ้นภายใน พ.ศ. 2558 นอกจากนี้วิษณุคาดว่าการเมืองหลังรัฐธรรมนูญใหม่ความขัดแย้งน่าจะมีอยู่ และอาจปฏิรูปทุกด้านไม่ทัน จึงเป็นหน้าที่ของรัฐบาลใหม่ ที่จะต้องดำเนินการต่อรัฐบาลจากปัจจุบัน และรัฐธรรมนูญใหม่จะสร้างสภาปฏิรูปใหม่มาเพื่อทำงานไปพร้อมกับรัฐสภา
ย้อนกลับ 10 ปี ที่ผ่านมา จะพบว่าจำนวนกำลังคนภาครัฐเพิ่มขึ้นเกือบ 50% และงบบุคลากรภาครัฐเองเพิ่มขึ้นเกือบ 3 เท่า ถ้าหากรวมเอางบสวัสดิการข้าราชการอื่นๆ จะคิดเป็นเกือบครึ่งหนึ่งของรายได้ของรัฐบาล แต่งบบุคลากรที่เพิ่มขึ้นอย่างมากกลับส่วนทางกลับผลงาน เพราะทั้งประสิทธิภาพและความโปร่งใสของภาครัฐแย่ นักวิเคราะห์จากสถาบันอนาคตไทยศึกษา ชี้ว่าทั้งหมดนี้เป็นการเน้นว่า การปฏิรูประบบราชการต้องเป็นวาระที่ควรทำเป็นอันดับแรก และต้องทำโดยเร่งด่วน
